BAZA WIEDZY · ZANIM ZAPŁACISZ
Proforma z Turcji bez A.TR albo z Indii z GST - czy to normalne i co to zmienia w kosztach?
Proforma z Turcji bez słowa o A.TR jest normalna - ale wtedy to ty musisz zapytać, zanim zapłacisz, bo bez tego dokumentu towar przemysłowy z Turcji odprawia się jak z każdego innego kraju spoza Unii, z cłem. Proforma z Indii z doliczonym GST jest już mniej normalna: to indyjski podatek od towarów i usług, który w Polsce nie jest ani cłem, ani VAT-em, nie odliczysz go i nikt ci go nie odda. W obu przypadkach różnica między „normalne" a „drogo" mieści się w jednym polu proformy. Masz taką proformę na ekranie? Wyślij ją na WhatsApp - sprawdzę ją za 400 zł, odpowiedź w 24 h, raport do 7 dni albo zwrot.
Co sprawdzisz sam w 5 minut
A.TR to świadectwo przewozowe: dokument wystawiany w Turcji przy wywozie, który potwierdza, że towar jest w swobodnym obrocie unii celnej między Unią a Turcją. Unia celna obejmuje towary przemysłowe, nie rolne. A.TR nie mówi, gdzie towar wyprodukowano - mówi tylko, że cło od niego zostało już rozliczone po tureckiej stronie. GST to podatek wewnętrzny Indii, tak jak polski VAT jest podatkiem wewnętrznym Polski.
| Pole na dokumencie | Z czym porównać | Co ma się zgadzać |
|---|---|---|
| Lista dokumentów do wysyłki (Turcja) | Słowo „A.TR" w proformie albo w mailu | Sprzedawca pisze wprost, że wystawi A.TR i dołączy oryginał do dokumentów wysyłkowych; brak wzmianki = zakładaj, że dokumentu nie będzie |
| Rodzaj towaru (Turcja) | Przemysłowy czy rolno-spożywczy | Dla żywności, owoców, olejów, mąki A.TR nie działa - tam liczy się pochodzenie i inne dokumenty |
| Pozycje podatkowe (Indie) | Cena netto uzgodniona w mailach | Na proformie eksportowej nie powinno być dopisanego GST ani IGST; jeśli jest, cena „netto" z rozmów przestała być ceną |
| Warunki dostawy | Kto płaci fracht i do którego miejsca | Cena z proformy to tylko część kosztu; wszystko do granicy Unii wchodzi do wartości, od której urząd liczy cło i VAT |
| Sprzedawca na proformie | Firma, z którą korespondujesz | Ta sama; przy Turcji A.TR wystawia eksporter, więc firma z proformy musi być tym, kto realnie wywozi |
Jeśli w proformie z Turcji nie ma A.TR, napisz do sprzedawcy jedno zdanie: „Proszę o potwierdzenie, że do wysyłki zostanie wystawione świadectwo A.TR". Odpowiedź „nie robimy tego" albo cisza zmienia koszt tej dostawy.
Czego nie sprawdzisz bez dokumentów
To, ile naprawdę dopłacisz, zależy od konkretnej pozycji towarowej, a tego z samej proformy nie policzysz:
- Realne cło i VAT dla tej pozycji bez A.TR: wymaga ustalenia kodu towaru (celnej klasyfikacji) i zestawienia z wartością, którą przyjmie urząd, razem z frachtem do granicy. Bez tego „bez cła z Turcji" to zdanie ze strony sprzedawcy, nie liczba.
- Czy A.TR w ogóle rozwiązuje sprawę: jeśli towar tylko przejechał przez Turcję i naprawdę pochodzi z innego kraju, mogą wchodzić ograniczenia i środki zależne od kraju pochodzenia, a A.TR ich nie zdejmuje.
- Jakie dokumenty ma przysłać sprzedawca przed przelewem: faktura, lista pakowa, A.TR albo dowód pochodzenia, a przy Indiach proforma bez podatku wewnętrznego i z jasnym rozbiciem ceny.
- Czy GST na proformie to błąd handlowca, czy sposób na podniesienie ceny po uzgodnieniu warunków. Trzeba to ustalić z firmą, na piśmie, przed zaliczką.
- To sprawdzam ja - w 24 h.
Z praktyki
Mechanizm jest ten sam w obu krajach: cena z proformy wygląda dobrze, bo sprzedawca porównuje ją z ceną z Chin i mówi „a u nas bez cła". Nie kłamie - pod warunkiem, że wystawi dokument, o którym w proformie nie ma ani słowa. Kupujący płaci zaliczkę, towar płynie, a przy odprawie okazuje się, że A.TR nie ma, bo „nikt o niego nie prosił", i cło jest jak z kraju trzeciego. Przy Indiach działa to odwrotnie: podatek, którego nie powinno być, jest w cenie od początku, a kupujący dowiaduje się o tym dopiero wtedy, gdy porówna proformę z ofertą z maila.
Źródła
- Wysokość cła zależy od rodzaju towaru, kraju pochodzenia i tego, czy Unia ma z danym krajem umowę; każdy import podlega VAT, a VAT od importu rozlicza się w zgłoszeniu celnym; ograniczenia przywozowe dotyczą m.in. towarów pochodzących z określonych państw: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00374
- Świadectwo przewozowe A.TR: dokument w unii celnej UE-Turcja potwierdzający status celny towaru (wytyczne Ministerstwa Finansów): https://www.podatki.gov.pl/media/hmgj0yia/wytyczne-dotycz%C4%85ce-upowa%C5%BCnie%C5%84-do-stosowania-uproszczonej-procedury-wystawiania-%C5%9Bwiadectw-przewozowych-a-tr.pdf
- Zakres unii celnej UE-Turcja (towary inne niż rolne; swobodny obrót towarów, od których rozliczono cło): decyzja nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja, dostępna w unijnej bazie aktów prawnych.
- Zasady GST w Indiach nie są opisane w polskich źródłach rządowych, dlatego artykuł nie podaje stawek ani reguł indyjskich - opisuje tylko skutek dla kupującego w Polsce.
Najczęstsze pytania
Kupuję z Turcji i sprzedawca mówi, że „w Unii nie ma cła" - to prawda?
Prawda dla towarów przemysłowych, ale pod warunkiem: przy wysyłce musi zostać wystawione świadectwo A.TR, a jego oryginał musi dotrzeć do odprawy. Bez dokumentu urząd traktuje towar jak z kraju trzeciego. Zdanie „nie ma cła" bez zdania „wystawimy A.TR" jest niepełne.
Czy A.TR załatwia też VAT?
Nie. VAT od importu płacisz od każdego towaru spoza Unii, także z Turcji z A.TR. A.TR dotyczy tylko cła i tylko towarów przemysłowych.
Sprzedawca z Indii doliczył GST i mówi, że „tak jest u nich" - płacić?
Zapytaj najpierw, dlaczego podatek wewnętrzny Indii jest na fakturze dla firmy z Polski. Dla ciebie to koszt bez odliczenia: polski urząd go nie uzna, a VAT od importu naliczy i tak. Poproś o proformę z ceną bez podatku wewnętrznego, z rozbiciem na towar i transport, zanim wyślesz zaliczkę.
Towar z Chin, ale wysyłka z Turcji z A.TR - jest bez cła?
A.TR potwierdza, że towar jest w swobodnym obrocie w unii celnej, nie skąd pochodzi. Jeśli towar naprawdę pochodzi z Chin, pochodzenie nadal ma znaczenie dla ograniczeń i środków związanych z krajem pochodzenia. To trzeba sprawdzić dla konkretnej pozycji, nie zakładać.
Ile kosztuje sprawdzenie tego?
400 zł brutto za jedną proformę i jedną pozycję: sprawdzam dokumenty i sprzedawcę, ustalam, jakie papiery ma przysłać przed przelewem, i liczę pełny koszt tej dostawy w Polsce - z A.TR i bez niego. Odpowiedź w 24 h, raport do 7 dni albo zwrot.
Przeczytaj też
Masz konkretną przesyłkę albo ofertę i nie wiesz, czy papiery się spinają?
Napisz w jednym zdaniu, co kupujesz i od kogo. Odpisuję w 24 h i mówię, czy jest się czym martwić.
Dzięki za wiadomość!
Odpisuję zwykle w ciągu 24 h. W pilnej sprawie pisz wprost na kontakt@isavio.pl.
Wysyłając formularz wyrażasz zgodę na kontakt w sprawie zapytania. Szczegóły w polityce prywatności.
Ten artykuł opisuje ogólny stan przepisów. Nie zastępuje sprawdzenia konkretnej przesyłki i nie jest poradą podatkową.